Wat kost een goed blaasinstrument? Drie prijsklassen eerlijk bekeken

Als dirigent zit ik regelmatig aan de keukentafel bij ouders die net te horen kregen wat een fatsoenlijke saxofoon kost. De schrik is begrijpelijk, en tegelijk oneerlijk verdeeld: over de jaren gerekend is een goed blaasinstrument een van de goedkoopste hobby’s die er bestaan. Laten we de bedragen eerlijk op tafel leggen.

De instapklasse: degelijk begint eerder dan je hoopt

Voor een serieus bespeelbaar studie-instrument moet je grofweg rekenen op enkele honderden euro’s: een studietrompet of studieklarinet zit onderin die range, een dwarsfluit ietsje hoger, een altsaxofoon weer daarboven, en koper in de maat van bariton of tuba nog een trap hoger. Wat je daarvoor krijgt: een instrument dat zuiver stemt, kleppen of ventielen die doen wat je vraagt, en een bouwkwaliteit die jaren dagelijks oefenen verdraagt.

Onder die ondergrens ligt het moeras van de wegwerpinstrumenten. Ze ogen op foto’s identiek, maar stemmen intern scheef, lekken langs de polsters of lopen vast bij het eerste ventiel. Het venijnige is dat een beginner het verschil niet hoort en de schuld bij zichzelf legt: “ik krijg die lage noten maar niet”. Twee keer heb ik een leerling zien afhaken op een instrument dat het probleem was. Dat is de echte prijs van te goedkoop.

De middenklasse: waar de meeste blazers landen

Tussen pakweg het dubbele en het viervoudige van de instapklasse zit de middenklasse, en daar speelt het grootste deel van elk amateurorkest, vaak levenslang. Je betaalt voor beter materiaal (meer massief zilver bij fluiten, zorgvuldiger afwerking bij koper), strakker gemonteerd mechaniek, en vooral: klankkleur en projectie waar je jaren niet op uitgekeken raakt.

Mijn advies voor wie doorgroeit: maak de stap pas als je huidige instrument aantoonbaar remt, en test dan blind naast je eigen instrument. Het verschil moet je horen en voelen, niet geloven omdat het prijskaartje het zegt.

De professionele klasse: gereedschap voor wie ervan leeft

Daarboven, van een paar duizend euro tot ver daaroverheen, wonen de instrumenten voor conservatoriumstudenten en beroepsmusici. Handwerk, selectie op de plank, soms wachttijden bij de bouwer. Prachtig, en voor de meeste amateurs vooral leerzaam om eens te proberen: je merkt dan meteen dat het verschil met de middenklasse kleiner klinkt dan het verschil in prijs doet vermoeden. De laatste twintig procent klank kost hier het meeste geld. Wie hem nodig heeft, weet dat zelf.

Reken per jaar, niet per aankoop

De som die het denken kantelt: deel de prijs door de levensduur. Een degelijke studieklarinet die twaalf jaar meegaat kost per jaar minder dan één avondje uit eten. Koop je verstandig, dan houdt een blaasinstrument bovendien behoorlijk zijn waarde; een goed onderhouden middenklasse-instrument verkoop je jaren later nog voor een flink deel van de nieuwprijs. Onderhoud is daarbij de sleutel, en dat kost vooral aandacht: zie blaasinstrument onderhouden.

Twijfel je of kopen überhaupt al aan de orde is, dan is er een uitstekende tussenweg die ik de meeste beginners aanraad: eerst een jaar huren, vaak via de muziekvereniging. Hoe dat rekensommetje uitpakt, staat in instrument huren of kopen.

Mijn korte samenvatting

Vermijd de bodem van de markt, begin degelijk in de instapklasse, en groei pas door wanneer je instrument je merkbaar tegenhoudt. Een goed blaasinstrument is geen uitgave die je elk jaar doet; het is er één die je jaren plezier per euro oplevert, mits je hem serieus kiest en netjes behandelt.